آموزش ریاضی با بازی

بازی رویایی؛ بازی ریاضی جالب برای کودکان

آموزش ریاضی با بازی رویایی، از جمله بازی‌های برای یادگیری ریاضی بوده که دانش آموزان به صورت ناخودآگاه، ریاضی را یاد می‌گیرند. در بازی رویایی، کودکان به ترتیب عددی را در ذهن‌شان تصور کرده تا هر کدام از آن‌ها، شماره‌ای از 1 تا 10 را انتخاب می‌کنند و از هم می‌پرسند که در صورتی آن شماره را به عددشان اضافه نمایند، به چه عدد رویایی می‌رسند. به عنوان مثال، در صورتی که دانش آموز اولی، عدد 4 را در ذهنش تصور کند و فرد دیگر شماره 5 را در نظر بگیرند، عددی که در ذهن اولی وجود دارد، 4+5=9 خواهد بود. 

چه کسی نیست؟

از جمله بهترین بازی های ریاضی در کلاس، بازی چه کسی نیست؟، می‎باشد که در آن باید طبق مراحل زیر بازی را انجام دهید:

1. ابتدا هر دانش آموز یک عدد بین 1 تا 10 را در ذهنش تصور می‌کند.
2. سپس هر کدام از دانش آموزان، باید به ترتیب سوالاتی از هم بپرسند تا بتوانند عدد ذهنی هم را حدس بزنند. به عنوان مثال: آیا عدد شما از 6 بزرگ‌تر است؟ آیا عدد ذهنی شما زوج است؟

به همین راحتی دانش آموزان با تفکر منطقی و استدلال، توانسته عدد هر فرد را حدس بزنند. در این بازی، دانش آموزان باید به سوالات خود تا رسیدن به جواب درست ادامه دهند و هر کودکی که کسی نتواند عددش را حدس بزند، در بازی برنده می‌شود.

بازی تشکیل شکل‌ها

برای آموزش ریاضی با بازی تشکیل اشکال، هر دانش آموز باید بر اساس گفته معلم، باید با ترکیب اشکال گوناگون همچون: دو دایره، یک مستطیل و سه مثلث، یک شکل ترکیبی و جدید بسازند. این بازی ریاضی جالب برای کودکان، قادر بوده تا با تنظیم کردن سطح سوالات گوناگون برای سنین مختلف، در یادگیری ریاضی کودکان موثر باشند.

ترکیدن بادکنک‌های آبی

• تعدادی بادکنک تهیه کرده و آن‌ها را با آب پر کنید و بر روی آن‌ها برچسبی بزنید.
• بر روی زمین تعدادی مسئله بنویسید.
• سپس جواب مسائل را بر روی بادکنک‌ها بنویسید.
• حال برای استفاده از این بازی ریاضی جالب برای کودکان، به هر دانش آموز یک مسئله داده تا از بین بادکنک‌ها جواب درست را پیدا کند.
• حال دانش آموز، بعد از پیدا کردن جواب سوال، باید بادکنک را به سمت آن پرتاپ کند. بهترین فصل برای بازی انفجار بادکنک‌های آبی، تابستان بوده تا اگر لباس دانش آموزان خیس شود، سرما نخورند.

آموزش ریاضی با بازی چرتکه

تحقیقات نشان داده است که چرتکه بازی، موجب افزایش عملکرد حل مسئله دانش آموزان 5 تا 12 ساله می‌شود.

جدول سودوکو

آموزش ریاضی با بازی جدول سودوکو، برای تقویت لغات ریاضی، ورزش و تمرین مغز، بالا بردن قدرت تمرکز و محاسبه موثر است. تجربه ثابت کرده است که برای مشتاق کردن دانش آموزان ابتدایی به ریاضی و ایجاد محیطی پویا و شاد در کلاس، از طریق جدول سودوکو امکان‌پذیر می‌باشد.

بازی ریاضی دونده

آموزش ریاضی ششم، چهارم، دوم، هفتم، سوم و اول با بازی دونده، به دانش آموزان کمک کرده تا مهارت ریاضی خود را از طریق مسابقات دویدن تقویت کنند. دانش آموزان باید به سوالاتی در مورد ضرب، تقسیم، جمع و تفریق پاسخ داده تا در مسابقه برنده شوند. نحوه بازی Math Relay Race، به عنوان بازی گروهی آموزشی بوده که دانش آموزان باید به دو یا چند گروه تقسیم شوند و هر گروه به صورت ترتیبی باید با یکدیگر رقابت کرده تا بعد از پاسخ درست به سوالات، امتیازات بیشتری بگیرند.

برای انجام دادن بازی ریاضی جالب برای کودکان، باید سوالات مرتبط به موضوع مشخص شده درس ریاضی را در سطوح مختلف سختی آماده کنید. سپس تیم‌ها را مشخص کرده و برای هر کدام از آن‌ها یک سرگروه انتخاب نمایید تا به ترتیب به صندلی در امتداد یک خط بنشینند. سپس هر تیمی به ترتیب از نماینده خود سوال ریاضی را پرسیده و نماینده باید به آن پاسخ بدهد. در صورت پاسخ دادن درست، به اعضای تیم خود برمی‌گردد و دوباره نوبت به سرگروه بعدی می‌رسد. این روند تا زمانی ادامه پیدا می‌کند تا تمام سوالات تمام شده و تیمی که بیشترین امتیاز را کسب کند، به عنوان برنده شناخته خواهد شد.

بازی توپ‌ها و چکش‌ها

آموزش ریاضی با بازی توپ و چکش، بسیار ساده و آسان بوده و فقط به یک چکش، جعبه کفش و توپ نیاز دارید. بر روی جعبه کفش تعدادی دایره کشیده و آن‌ها را با قیچی ببرید. اندازه هر دایره باید طوری باشد که توپ‌ها روی آن قرار گیرد و با ضربه چکش به داخل جعبه برود. برای یادگیری عمل تفریق در ریاضیات، باید مسئله را به دانش آموز داده و تعداد توپ‌ها را بر روی حفره‌ها گذاشته و با توجه به عمل تفریق، عدد مورد نظر را از آن کم کنید. در نهایت باید دانش آموز جواب دهد که چند توپ باقی خواهند ماند؟

مزایای استفاده از بازی و ریاضی برای یادگیری

بر اساس تحقیقاتی که دیویس آموزش ریاضی با بهترین بازی ها انجام داده‌است، به این نتیجه رسیده که یاد گرفتن ریاضی از طریق بازی، مزایای زیر را به دنبال دارد:

ایجاد انگیزه در دانش آموزان

کودکان به صورت آزادانه در بازی شرکت کرده و بعد از لذت بردن از بازی، مهارت ریاضی را یاد می‌گیرند.

ایجاد نگرش مثبت

بازی‌ها فرصت‌هایی را برای ایجاد خودپنداره و ایجاد نگرش مثبت نسبت به ریاضیات، از طریق کاهش ترس از شکست و خطا فراهم می‌کند.

افزایش یادگیری

آموزش ریاضی با بازی در مقایسه با فعالیت‌ها و آموزش‌های رسمی‌تر، به دلیل افزایش تعامل بین کودکان، فرصت‌هایی برای آزمایش ایده‌های شهودی و راهبردهای حل مسئله و یادگیری را برای دانش آموزان به وجود می‌آورد.

مناسب سطوح مختلف یادگیری

به کودکان اجازه می‌دهند تا در سطوح مختلف مهارتی و دانش، عمل کرده و از یکدیگر بیاموزند. در گروهی از کودکان که در حال انجام یک بازی هستند، ممکن است یک کودک برای اولین بار با یک مفهوم مواجه شود، دیگری درک خود را از این مفهوم توسعه دهد، سومین کودک مفاهیمی را که قبلا آموخته، تثبیت کند.

ارزیابی دانش آموز توسط معلم

تفکر کودکان اغلب از طریق اقدامات و تصمیماتی که در طول بازی می گیرند آشکار می‌شود، بنابراین معلم از طریق آموزش ریاضی با بازی این فرصت را دارد که تشخیص و ارزیابی یادگیری را در یک موقعیت غیر تهدید آمیز انجام دهد.

تعامل بین خانه و مدرسه

استفاده از بهترین بازی های ریاضی برای یاد گرفتن، وظایف تعاملی عملی را هم برای مدرسه و هم برای خانه فراهم می‌کنند.

از بین رفتن موانع زبانی

به طور کلی ساختارهای اساسی برخی از بازی‌ها در بسیاری از فرهنگ‌ها مشترک است و رویه‌های بازی‌های ساده را، می‌توان به سرعت از طریق مشاهده آموخت. کودکانی که به دلیل موانع زبانی تمایلی به شرکت در سایر فعالیت‌های ریاضی ندارند، اغلب به یک بازی می‌پیوندند و بنابراین به یادگیری ریاضی دسترسی پیدا کرده و همچنین در تعامل اجتماعی ساختاریافته شرکت می‌کنند.

ایجاد استقلال برای یادگیری

استفاده از بازی ریاضی جالب برای کودکان، موجب شده تا دانش آموزان از طریق پیروی از قواعد بازی و انگیزه خودشان، مستقل از معلم خود به انجام فعالیت‌ها بپردازند.

بایدها و نبایدهای آموزش ریاضی با بازی به کودکان

نکاتی را Alridge & Badham در سال 1993 در مورد یاد دادن درس ریاضی با بازی کردن بیان کرده که به قرار زیر است:

باید بازی با هدف و موضوع ریاضی مطابقت داشته باشد، به عنوان مثال: آموزش اعداد ریاضی با بازی ارقام، بهترین نتیجه را خواهد داد.

1. از بازی‌ها برای اهداف خاص استفاده کنید، نه فقط برای پر کردن زمان تدریس.
2. تعداد بازیکنان، بین دو تا چهار نفر مناسب بوده تا به سرعت افراد به ترتیب در چرخه بازی قرار گیرند.
3. بازی باید به اندازه کافی عنصر شانس داشته باشد تا به دانش‌آموزان ضعیف‌تر اجازه دهد احساس کنند که شانس برنده شدن دارند.
4. مدت زمان بازی کردن، نباید بیش از حد باشد.
5. از پنج یا شش ساختار بازی “پایه” استفاده کنید تا کودکان با قوانین آشنا شوند.
6. برای انجام تکالیف، دانش آموزان را با یک بازی ثابت به خانه بفرستید.
7. از دانش آموزان خواسته تا بازی‌‌های رومیزی یا انواع بازی‌های شناخته شده خود را بسازند.

نتیجه‌گیری

برای افزایش جذابیت به تدریس مفاهیم سخت و دشوار ریاضی به راحتی از بهترین بازی های ریاضی همچون: آموزش اعداد ریاضی با بازی ارقام، سودوکو، توپ و چکش، بازی رویایی و … استفاده کنید. در واقع بازی ریاضی جالب برای کودکان در زمان آموزش، موجب ایجاد فضای سرگرمی و شاد شده که در به راحتی دانش آموز در خلال بازی، درس را یاد می‌گیرد. از این رو در این مقاله از وبسایت ریاضیتو در مورد آموزش ریاضی با بازی توضیح داده‌ایم. همچنین با استفاده از نمونه سوالات ریاضی ابتدایی، یادگیری خود را بعد بازی تثبیت کنید.

منبع: https://nrich.maths.org